GRANADOS
¿CZYM JEST DRZEWO GRANATU?
Drzewo to, znane pod nazwą naukową Punica granatum, jest zrzucającym liście drzewem owocowym pochodzącym z Azji. Wyróżnia się długimi, ciernistymi gałęziami. Wytwarza efektowne, intensywnie czerwone kwiaty oraz owoce granatu cenione za swoje walory zdrowotne (dzięki właściwościom antyoksydacyjnym, przeciwzapalnym i kosmetycznym) oraz słodki smak. Może osiągać wysokość od 3 do 5 metrów. Jesienią jego liście żółkną, a drzewo pokrywa się licznymi, dekoracyjnymi owocami.
¿DO CZEGO WYKORZYSTUJE SIĘ DRZEWO GRANATU?
Dzięki soczyście zielonemu ulistnieniu, wyrazistym kwiatom oraz unikalnym, szkarłatnym lub pomarańczowym owocom ozdobnym, pojawiającym się wiosną i latem, jest to idealny wybór do zrównoważonych założeń krajobrazowych, parków miejskich, na ronda, do ogrodów oszczędnie gospodarujących wodą oraz do realizacji przestrzeni zewnętrznych; sprawdza się doskonale jako soliter, żywopłot czy element strukturalny, zawdzięczając to swojemu solidnemu i wytrzymałemu wyglądowi.
¿JAKIE WARUNKI KLIMATYCZNE ZNOSI DRZEWO GRANATU?
Drzewo to najlepiej rozwija się w klimacie ciepłym, umiarkowanym i subtropikalnym. Toleruje temperatury w zakresie 38–42°C, natomiast przekroczenie 43°C może spowodować uszkodzenie liści i owoców. Optymalna temperatura wzrostu wynosi od 23°C do 32°C. Roślina jest odporna na suszę, choć okresowe podlewanie sprzyja wyższym plonom. Drzewo znosi zimowe spadki temperatury do poziomu od -9°C do -15°C, a niektóre odmiany wytrzymują nawet -20°C. Jednak w rejonach śródziemnomorskich lub nadmorskich potrafi przetrwać wilgotne mrozy sięgające -2°C. Jest bardzo wrażliwe na późnowiosenne przymrozki, które często uszkadzają kwiaty i niszczą plony.
¿GDZIE MOGĘ POSADZIĆ DRZEWO GRANATU?
Można ją sadzić na glebach głębokich, chłodnych i przepuszczalnych; dobrze znosi również podłoża wapienne i zasolone. Najlepszymi porami na przesadzanie są jesień lub wczesna wiosna. Roślina nadaje się do uprawy w pojemniku, pod warunkiem zastosowania dużej donicy (o szerokości 50–60 cm) oraz uniwersalnego podłoża wymieszanego z piaskiem lub materią organiczną w celu zapewnienia dobrego drenażu, gdyż nie toleruje ona nadmiaru wilgoci w glebie.
¿JAK PIELĘGNOWAĆ DRZEWO GRANATU?
Roślina ta wymaga klimatu od ciepłego do umiarkowanego. Potrzebuje pełnego nasłonecznienia do prawidłowego kwitnienia i owocowania niezbędne jest co najmniej 6–8 godzin bezpośredniego światła dziennie a przy tym wykazuje odporność na suszę. W okresie upałów i zawiązywania owoców gleba powinna być utrzymywana w stanie umiarkowanej wilgotności, jednak w fazie dojrzewania należy ograniczyć podlewanie, aby zapobiec pękaniu owoców. Wymaga umiarkowanego nawadniania. Należy unikać sadzenia w miejscach narażonych na późnowiosenne przymrozki.
MORERAS
¿CZYM JEST MORWA?
Znana jako Morus alba, pochodzi z Azji i jest szybko rosnącym drzewem liściastym, które daje wyjątkowo przyjemny cień. Jej owocem jest morwa; choć istnieją odmiany białe i czarne, owoce te zazwyczaj wyróżniają się słodkim i charakterystycznym smakiem.
¿DO CZEGO WYKORZYSTUJE SIĘ MORWĘ?
Nadaje się przede wszystkim do ogrodów w klimacie śródziemnomorskim i kontynentalnym. Szeroka, gęsta korona oraz duże, grube liście czynią tę roślinę idealnym wyborem dla placówek edukacyjnych, ogrodów, parków, parkingów i pól namiotowych, a także do stabilizacji gruntu.
¿JAKIE WARUNKI KLIMATYCZNE ZNOSI MORWA?
Jest to drzewo wysoce odporne na suszę, zanieczyszczenia miejskie oraz wiatr; po przyjęciu się przystosowuje do różnych typów gleby, choć szybciej rośnie na glebach żyznych i wilgotnych. Toleruje zarówno temperatury spadające do -15ºC, jak i bardzo upalne lata z temperaturami rzędu 35ºC - 40ºC.
¿GDZIE MOGĘ POSADZIĆ MORWĘ?
Można ją sadzić w pełnym słońcu, późną zimą lub wczesną wiosną, w luźnej, żyznej i przepuszczalnej glebie (warto wymieszać rodzimą ziemię z materią organiczną lub kompostem) oraz w bezpiecznej odległości od rur, murów czy chodników, ponieważ drzewo to ma silny system korzeniowy. Jeśli sadzonka jest młoda lub rośnie w miejscu narażonym na silny wiatr, należy zastosować drewnianą palik, aby zapobiec wyginaniu się pnia przez pierwsze dwa lub trzy lata.
¿JAK PIELĘGNOWAĆ MORWĘ?
Roślina wymaga umiarkowanego podlewania; młode drzewa potrzebują wilgoci, lecz po ukorzenieniu się dobrze znoszą suszę. Zastosowanie nawozu organicznego wiosną sprzyja wzrostowi i rozwojowi ulistnienia. W pierwszych latach konieczne jest cięcie formujące, a także coroczne przycinanie w celu usunięcia martwych gałęzi i kontrolowania wielkości drzewa.
VIÑEDOS
¿CZYM JEST WINNICA?
Vitis vinifera to nazwa naukowa winorośli właściwej pnącza pochodzącego z regionu śródziemnomorskiego i południowo-zachodniej Azji. Przy odpowiedniej pielęgnacji roślina ta może dożyć stu lat. Jej owocem są winogrona; dzięki idealnej zawartości cukrów i kwasów wykorzystuje się je w procesie fermentacji do produkcji wina.
¿DO CZEGO SŁUŻY WINNICA?
Winorośl właściwa Vitis vinifera nadaje otoczeniu rustykalny, śródziemnomorski charakter, niezwykle ceniony w architekturze krajobrazu. Jest to jeden z najlepszych wyborów do obsadzania pergoli czy konstrukcji wyniesionych ponad poziom gruntu. Liście, skórki oraz nasiona winogron są wysoko cenione ze względu na dużą zawartość antyoksydantów.
¿JAKIE WARUNKI KLIMATYCZNE ZNOSI WINNICA?
Podczas zimowego spoczynku krzewy wytrzymują bardzo niskie temperatury – nawet do -18°C – nie ulegając przy tym uszkodzeniom. Jednak wiosną, w okresie pękania pąków, przymrozki rzędu -1°C do -2°C są dla nich zabójcze. Maksymalna temperatura, jaką znosi winorośl, wynosi 35°C. Temperatury przekraczające 40°C, w połączeniu z suchymi wiatrami, powodują bezpośrednie poparzenia liści i gron; w czasie ekstremalnych upałów winorośl jest w stanie przetrwać temperatury od 45°C do 50°C, choć wiąże się to z poważnym ryzykiem odwodnienia i utraty plonów. Roślina dobrze radzi sobie również z okresami suszy dzięki głębokiemu systemowi korzeniowemu, który rozwija w poszukiwaniu wilgoci.
¿GDZIE MOGĘ ZAŁOŻYĆ WINNICĘ?
Można ją sadzić wczesną wiosną w glebie luźnej, piaszczystej lub gliniasto-piaszczystej, na stanowisku dobrze nasłonecznionym (przez 6–8 godzin dziennie) i zapewniającym dobrą naturalną cyrkulację powietrza, co zapobiega chorobom grzybowym liści. Roślina nie toleruje nadmiaru wilgoci w podłożu, dlatego niezbędny jest dobry drenaż, aby uniknąć gnicia korzeni.
¿JAK DBAĆ O WINNICĘ?
Do koncentracji cukrów i właściwego dojrzewania owoców wymagane są stosunkowo suche i słoneczne lata. Nawadnianie powinno być umiarkowane, ponieważ nadmiar wody pogarsza jakość winogron i plonów; ograniczone podlewanie pomaga również zapobiegać chorobom grzybowym. Wczesną wiosną należy zastosować nawóz organiczny lub kompost, aby zapewnić roślinom składniki odżywcze w fazie wzrostu.
LIMONEROS
¿CZYM JEST DRZEWO CYTRYNOWE?
Jego nazwa naukowa toCitrus limon; jest to wiecznie zielone drzewo owocowe z rodziny rutowatych, pochodzące z Azji i powszechnie uprawiane w klimacie umiarkowanym. Jest cenione za błyszczące, zielone liście, efektowne pomarańczowe kwiaty oraz kwaśne owoce. Ludzie chętnie sadzą cytrynę w swoich ogrodach, ponieważ jest ona bardzo dekoracyjna, kwitnie niemal przez cały rok i wielokrotnie w ciągu roku wydaje owoce.
¿DO CZEGO WYKORZYSTUJE SIĘ DRZEWO CYTRYNOWE?
To bardzo popularna roślina, wykorzystywana do dekoracji ogrodów, tarasów czy patio, a także uprawiana w gruncie w celu pozyskiwania cytryn, które można wykorzystać do przygotowania lemoniady, wypieków czy przyprawiania potraw. Drzewo cytrynowe jest niezwykle cenione w gastronomii, kosmetyce, higienie i żywieniu, a przede wszystkim – jako naturalny środek odstraszający owady.
¿JAKIE WARUNKI KLIMATYCZNE ZNOSI DRZEWO CYTRYNOWE?
Drzewo cytrynowe jest szczególnie wrażliwe na chłód; dlatego najlepiej rozwija się w klimacie umiarkowanym, subtropikalnym lub śródziemnomorskim, przy średnich rocznych temperaturach w przedziale od 17°C do 30°C. Roślina ta potrafi przetrwać temperatury sięgające 50°C, pod warunkiem zapewnienia odpowiedniej wilgotności gleby oraz braku narażenia na nadmierną wilgotność powietrza czy też gorące, suche wiatry, które mogłyby spowodować wysuszenie liści oraz utratę kwasowości i zmniejszenie grubości skórki owoców. Cytryna toleruje krótkotrwałe, lekkie przymrozki do -5°C lub -10°C, choć temperatury poniżej 0°C mogą uszkodzić kwiaty i owoce, prowadząc do obniżenia ich jakości handlowej.
¿GDZIE MOGĘ POSADZIĆ DRZEWO CYTRYNOWE?
Roślina ta najlepiej rozwija się na stanowiskach słonecznych wymagających od 6 do 8 godzin nasłonecznienia dziennie i potrzebuje ochrony przed wiatrem. Wymaga gleby bogatej w materię organiczną, o dobrej przepuszczalności zapobiegającej zastojom wody oraz odczynie od lekko kwaśnego do obojętnego pH 5,5–6,5. Kluczowe jest unikanie nadmiernego zawilgocenia podłoża, gdyż jego nadmiar prowadzi do gnicia korzeni. W przypadku uprawy w regionach o surowych zimach zaleca się zabezpieczenie rośliny lub sadzenie jej w donicy, co umożliwi przeniesienie jej do pomieszczenia na okres zimowy.
¿JAK PIELĘGNOWAĆ DRZEWO CYTRYNOWE?
W początkowej fazie wzrostu i rozwoju roślina wymaga większej ilości wody. Wiosną i latem okazy rosnące w gruncie należy podlewać 2–3 razy w tygodniu, natomiast rośliny w doniczkach mogą wymagać nawadniania co 1–2 dni. Jesienią i zimą częstotliwość podlewania należy ograniczyć do jednego razu w tygodniu lub co dwa tygodnie w zależności od opadów i wilgotności powietrza pozwalając podłożu nieco przeschnąć między kolejnymi zabiegami.
ALGARROBO
¿CZYM JEST DRZEWO KAROBOWE?
Szarańczyn strąkowy to charakterystyczny przedstawiciel rodzaju Ceratonia, pochodzący z basenu Morza Śródziemnego; jest to długowieczne, wiecznie zielone drzewo typowe dla krajobrazu wiejskiego, cenione w architekturze krajobrazu za gęsty cień, niewielkie zapotrzebowanie na wodę oraz minimalne wymagania pielęgnacyjne. Jego owoce strąki szarańczynu są jadalne i bardzo wartościowe pod względem odżywczym.
¿DO CZEGO WYKORZYSTUJE SIĘ DRZEWO KAROBOWE?
Jako drzewo ozdobne jest wykorzystywane przede wszystkim w gorącym i suchym klimacie, gdzie dzięki szerokiej, zaokrąglonej koronie zapewnia gęsty cień. Znajduje również szerokie zastosowanie w ogrodach ekologicznych i niewymagających intensywnego nawadniania, w parkach miejskich oraz przestrzeniach publicznych, a także jako żywopłot lub osłona przeciwwietrzna. Co więcej, jego masywny, powyginany i malowniczy pień nadaje mu rustykalny charakter i podnosi walory krajobrazowe. Drzewo to stanowi źródło zdrowej żywności oraz tradycyjny środek leczniczy stosowany w przypadku dolegliwości układu pokarmowego i oddechowego.
¿JAKIE WARUNKI KLIMATYCZNE ZNOSI DRZEWO KAROBOWE?
Roślina ta znosi ekstremalne upały od 45°C do 50°C oraz gleby suche lub kamieniste, choć najlepiej rozwija się w temperaturach od 20°C do 38°C. Dorosłe okazy tolerują sporadyczne przymrozki do około -3°C; jednak młodsze rośliny ulegają uszkodzeniu przy temperaturach poniżej 2°C, a poważnym zniszczeniom poniżej -3°C. Gatunek ten nie toleruje utrzymujących się mgieł ani nadmiernej wilgoci w okresie kwitnienia. Jest odporny na suszę i dobrze rośnie na obszarach o niskich rocznych opadach.
¿GDZIE MOGĘ POSADZIĆ DRZEWO KAROBOWE?
Wymaga gleby dobrze przepuszczalnej, aby zapobiec nadmiarowi wilgoci i rozwojowi grzybów atakujących korzenie. Doskonale rozwija się na terenach suchych, wapiennych lub skalistych. Można ją sadzić w odstępach wynoszących co najmniej 6 metrów; dobrze rośnie na wysokościach do 400–500 metrów n.p.m.
¿JAK PIELĘGNOWAĆ DRZEWO KAROBOWE?
Roślina ta wymaga co najmniej 8 godzin bezpośredniego nasłonecznienia dziennie oraz klimatu łagodnego lub śródziemnomorskiego. Młode drzewa w wieku 1–3 lat wymagają częstego podlewania, natomiast okazy dorosłe potrzebują jedynie okazjonalnego nawadniania w okresie letnim. Zaleca się stosowanie kompostu lub nawozów w celu dostarczenia drzewu niezbędnych składników odżywczych. Konieczne jest również przycinanie drzew w okresie od stycznia do lutego, aby zapobiec łamaniu się gałęzi pod ciężarem drewna.
JINJOLERO
¿CZYM JEST GŁOŻYNA?
Głożyna jujuba to wytrzymałe, zrzucające liście drzewo owocowe, pochodzące z Azji i uprawiane w rejonie Morza Śródziemnego. Wyróżnia się bardzo twardym, trwałym pniem, a w początkowym okresie wzrostu często wytwarza liczne ciernie oraz odrosty korzeniowe. Jej owoce zwane jujubami są bogate w witaminę C i antyoksydanty; w medycynie tradycyjnej stosuje się je w celu łagodzenia kaszlu i stanów lękowych oraz jako naturalny środek na bezsenność. Drzewo to ma zaokrąglony pokrój i charakterystyczną, poskręcaną strukturę gałęzi, co nadaje mu naturalny, rzeźbiarski i efektowny wygląd.
¿DO CZEGO WYKORZYSTUJE SIĘ GŁOŻYNĘ?
Głożyna jest wykorzystywana w architekturze krajobrazu przede wszystkim do tworzenia mikroklimatu oraz zrównoważonych ogrodów niewymagających intensywnego nawadniania; dzięki ciernistym gałęziom sprawdza się również jako naturalna bariera lub nieprzebyty żywopłot, wyznaczający granice działek czy terenów.
¿JAKIE WARUNKI KLIMATYCZNE ZNOSI GŁOŻYNA?
Roślina ta znosi długie, upalne lata z temperaturami rzędu 40–45°C, a po posadzeniu w gruncie potrafi przystosować się do ubogich gleb i przetrwać długie okresy suszy. Toleruje silne wiatry oraz zimy z umiarkowanymi i silnymi mrozami nawet do -15°C, choć najlepiej rozwija się w klimacie umiarkowanym i łagodnym klimacie kontynentalnym.
¿GDZIE MOGĘ POSADZIĆ GŁOŻYNĘ?
Można ją sadzić na stanowiskach w pełni nasłonecznionych i osłoniętych od silnych wiatrów czy to w ogrodach, sadach, czy na terenach uprawianych metodą bezirygacyjną w klimacie umiarkowanym lub kontynentalnym, na glebach ubogich, kamienistych lub silnie wapiennych, gdyż w takich warunkach świetnie się rozwija; należy jednak zwrócić uwagę na system korzeniowy, który może się silnie rozrastać i wytwarzać odrośla wokół pnia.
¿JAK PIELĘGNOWAĆ GŁOŻYNĘ?
Na początku należy dodać kompost, aby zapewnić roślinie składniki odżywcze, oraz obficie ją podlewać w ciągu pierwszego roku. Gdy roślina się już przyjmie, w okresie wiosennym i letnim należy podlewać ją umiarkowanie, co sprzyja lepszemu plonowaniu. Przycinanie powinno odbywać się późną zimą, po ustąpieniu mrozów; zabieg ten pozwala usunąć martwe lub uszkodzone gałęzie oraz nadać drzewu odpowiedni kształt. Każdego roku należy usuwać przy samej ziemi wszelkie pędy wyrastające z pnia, odcinając je u nasady (na przykład za pomocą motyki), aby zapobiec ich rozprzestrzenianiu się na okoliczny teren.
HIGUERAS
¿CZYM JEST DRZEWO FIGOWE?
Znane pod nazwą naukową Ficus carica, jest to drzewo owocowe zrzucające liście na zimę, pochodzące z Azji i wysoko cenione w regionie śródziemnomorskim. Roślina ta słynie z rozłożystej korony dającej cień dzięki dużym, gęstym i charakterystycznie ukształtowanym liściom, a także z owoców zarówno tych głównych, jak i wczesnych brevas które wytwarza dwukrotnie w ciągu roku: wiosną i latem.
¿DO CZEGO WYKORZYSTUJE SIĘ DRZEWO FIGOWE?
Uprawia się ją przede wszystkim dla owoców zarówno tych głównych, jak i wczesnych tzw. brevas, spożywanych na świeżo lub suszonych podczas gdy jej liście i sok znajdują zastosowanie w medycynie naturalnej. Roślina ta wprowadza wyrazisty, rustykalny klimat śródziemnomorski, a jej szerokie liście dają doskonały cień, co czyni ją idealnym wyborem do parków, ogrodów w stylu śródziemnomorskim czy na patio. W architekturze krajobrazu bywa sadzona jako soliter dzięki rzeźbiarskiej, poskręcanej formie i efektownemu pokrojowi bądź też uprawiana na tarasach w formie bonsai prowadzonego na pojedynczym pniu lub w stylu miotlastym.
¿JAKIE WARUNKI KLIMATYCZNE ZNOSI DRZEWO FIGOWE?
Roślina ta wytrzymuje temperatury do 38°C, choć wymaga dużej ilości bezpośredniego światła słonecznego; po ukorzenieniu się wykazuje odporność na suszę. Potrafi przetrwać nawet ekstremalne fale upałów, podczas których temperatura sięga 43°C. Znosi lekkie przymrozki, jednak temperatury poniżej -7°C mogą uszkodzić jej pędy i owoce. Dojrzałe drzewa figowe mogą wytrzymać mrozy do -12°C, w zależności od odmiany. Niemniej jednak silne upały połączone z gorącymi, suchymi wiatrami mogą przyspieszyć dojrzewanie i ograniczyć wielkość owoców, wpływając tym samym na plony.
¿GDZIE MOGĘ POSADZIĆ DRZEWO FIGOWE?
Można ją sadzić w rejonach o łagodnym lub śródziemnomorskim klimacie oraz na suchym, kamienistym podłożu, choć preferuje ona glebę dobrze przepuszczalną, co zapobiega gniciu korzeni. Nadaje się do uprawy w ogrodzie lub w donicy, pod warunkiem że zostanie posadzona z dala od rur i fundamentów, ponieważ jej korzenie są silne i mocno się rozrastają.
¿JAK PIELĘGNOWAĆ DRZEWO FIGOWE?
Do prawidłowego dojrzewania owoców roślina wymaga pełnego nasłonecznienia. W ciągu pierwszych kilku lat należy ją podlewać raz w tygodniu. Gdy już się ukorzeni, latem wystarcza podlewanie co 10–15 dni, natomiast zimą powinno ono być ograniczone do minimum lub sporadyczne, aby zapobiec gniciu korzeni. Wiosną warto zastosować niewielką dawkę nawozu wieloskładnikowego. Przycinanie należy przeprowadzać późną zimą, aby poprawić przewiewność korony i ułatwić zbiór owoców (zarówno tych głównych, jak i wczesnych, tzw. brebas).